रेकर्डिङमा पंखाको आवाज घटाउने सजिलो तरिका इन्टरभ्यु रेकर्ड गरेपछि सबैभन्दा पहिले सुन्नुपर्ने कुरा वक्ताको आवाज होइन, कोठाको लगातार आवाज हो। पंखाको हल्का घुर्र, कम्प्युटरको hum वा microphone मा आएको hiss ले सुरुमा धेरै दुःख नदिए पनि editing गर्दा ध्यान तान्छ।...
जलवायु विपद्को खर्च स्थानीय सरकारमाथि मात्र राख्न मिल्दैन बाढी, पहिरो, डढेलो र अत्यधिक गर्मीको असर बढ्दै जाँदा विपद् व्यवस्थापनलाई केवल राहत वितरणको विषय मान्नु महँगो भूल हुनेछ। नेपालका स्थानीय तहले उद्धार, अस्थायी बसोबास, सडक खुलाउने काम र स्वास्थ्य सेवाको त...
पैदल हिँड्दा छाता मात्र पर्याप्त हुँदैन काठमाडौँमा पैदल यात्रा गर्दा वर्षा रोकिएपछि पनि सडकको जोखिम घट्दैन। भिजेको जेब्रा क्रसिङ, नालीमाथिका चिप्ला ढकनी र पानी जमेको किनारले केही सेकेन्डको हिँडाइलाई असहज बनाउँछन्। बसबाट ओर्लिएपछि म सकेसम्म गाडीको मोडभन्दा अगा...
एआईले आवाज नक्कल गर्दा सहमति कहाँ हुन्छ केही दिनयता सामाजिक सञ्जालमा अरूको आवाज जस्तै सुनिने एआई सामग्रीबारे बहस देखिरहेको छु। छोटो क्लिप सुन्दा रमाइलो लाग्न सक्छ, तर आवाज कसको हो, प्रयोग गर्न अनुमति दिइएको थियो कि थिएन, र सुन्ने मानिसले त्यसलाई वास्तविक ठान्...
मौसम हेर्ने बानी पनि गाइडको उपकरण हो पदयात्रा अघि धेरैजना जुत्ता, ज्याकेट र पानीको बोतल जाँच गर्छन्। तर मौसमको आधिकारिक सूचना हेर्ने काम अझै पनि अन्तिम क्षणमा पुग्छ। मेरो विचारमा यो तयारीकै पहिलो भाग हुनुपर्छ। नेपालको जल तथा मौसम विज्ञान विभागको यो X खातामा न...
नामिबियाविरुद्ध नेपालको खेल, हाइलाइट्समा देखिएको लय ICC ले सार्वजनिक गरेको नामिबिया र नेपालबीचको Cricket World Cup League 2 खेलको हाइलाइट्स हेर्दा, स्कोरभन्दा पहिले खेलको लय ध्यान तानिन्छ। केही ओभरमा नेपालले दबाब फर्काएको देखिन्छ, तर त्यो लय लामो समय समात्न न...
पुरानो नेपाली गीत घरको speaker भन्दा बिहानको बसमा बढी राम्रो सुनिन्छ। वरिपरिका brake, conductor को आवाज र यात्रुहरूको कुराकानीसँग मिसिँदा गीत फेरि आफ्नै समयको जस्तो लाग्छ। हुन त audio सफा हुँदैन, तर सम्झना कहिलेकाहीँ studio mix भन्दा बलियो हुन्छ।
नगरपालिकाको तथ्यांक नागरिकले प्रयोग गर्न सक्ने हुनुपर्छ नगरपालिकाले बजेट, सडक मर्मत, खानेपानी अवरोध र फोहोर संकलनका विवरण वेबसाइटमा राख्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। ती तथ्यांक मोबाइलबाट सजिलै खुल्ने, खोज्न मिल्ने र डाउनलोड गर्न सकिने स्वरूपमा पनि हुनुपर्छ। तस्वी...
मो यानका कथा अब नेपालीमा पढ्न पाइने Publication Nepalaya ले नोबेल पुरस्कार विजेता चिनियाँ लेखक मो यानका १९ वटा कथा र लघु उपन्यास नेपालीमा प्रकाशित गरेको समाचार पढेँ। अन्तर्राष्ट्रिय साहित्य आफ्नै भाषामा उपलब्ध हुनु, पुस्तक पसलको विषय मात्र होइन, सामुदायिक पाठ...
गर्मी बढेपछि गमलाका खुर्सानी, धनियाँ र गोलभेँडालाई बिहानै पानी दिन थालेको छु। भान्सामा तरकारी धोएको सफा पानी छुट्टै राखेर माटोमा प्रयोग गर्छु, तर साबुन वा नुन मिसिएको पानीचाहिँ होइन। गमलाको माथिल्लो माटो सुक्खा देखिएपछि मात्र पानी थप्दा अनावश्यक खेर जाँदैन। स...
हिजो बस कुर्दा मोबाइलमा एउटा छोटो स्वतन्त्र फिल्म हेरेँ, कथा सानो थियो तर पात्रहरूको चुपचाप हेराइले धेरै कुरा भन्यो। काठमाडौँको दैनिक हतारबीच यस्ता १५ - २० मिनेटका फिल्म भेटिँदा राम्रो लाग्छ, तपाईंहरूलाई मन परेको छोटो फिल्म छ?
काठमाडौँ उपत्यकाका पुस्तकालय छान्दा ‘प्रसिद्ध’ भन्दा उपयोगी कुरा हेर्नुहोस् ‘उपत्यकाका १० प्रसिद्ध पुस्तकालय’ शीर्षकको यो भिडियो हेर्दा मलाई एउटा कुरा लाग्यो, पुस्तकालयको सूची उपयोगी हुन्छ, तर सूचीमा नाम पर्नु र हाम्रो दैनिक आवश्यकतासँग मिल्नु एउटै कुरा होइन।...
विद्यालयको फोहोर पानीबाट सिकाइ र सिँचाइ नमोबुद्ध नगरपालिकाको श्री जनक माध्यमिक विद्यालयमा नेपालकै पहिलो सौर्य ऊर्जाबाट चल्ने फोहोर पानी प्रशोधन र पुनःप्रयोग प्रणाली सञ्चालनमा आएको खबर पढेँ। यो प्रणाली जुन २०२६ को अन्त्यतिर जडान गरिएको रहेछ, र जुलाई २१ मा प्रक...
हाम्रो भान्साका रेसिपीहरू पनि सानो इतिहास हुन् आमाले पकाउने खानाको स्वाद सम्झँदा हामी प्रायः सामग्री र तरिका मात्र सम्झन्छौँ, तर प्रत्येक रेसिपीको पछाडि एउटा समय, ठाउँ र सम्बन्ध लुकेको हुन्छ। हाम्रो घरमा गुन्द्रुकको झोल कसरी अलि अमिलो बनाउने, चाडपर्वमा सेलरोट...
‘सेतो धरती’ फेरि सुन्दा कुन कुरा बदलिन्छ? अमर न्यौपानेको ‘सेतो धरती’ पहिलोपटक पढेको र अहिले नेपाली भाषाको यो श्रव्य प्रस्तुति सुनेको अनुभव एउटै रहेन। ताराको कथा केवल दुःखको कथा होइन, बालविवाह, विधवापन र समाजले महिलाको जीवनमा बनाएका साँघुरा सीमाबारे सोच्ने ठाउ...
भानुभक्त जयन्तीको २१३औँ वर्षपछि आएको यो लेखले ‘बधु शिक्षा’लाई एकातिर महिलामाथिका पितृसत्तात्मक निर्देशनको समस्याग्रस्त पाठ, अर्कोतिर उन्नाइसौँ शताब्दीको नेपाली समाज बुझ्ने ऐतिहासिक प्रमाणका रूपमा हेर्छ। पुराना रचनालाई श्रद्धाले मात्र होइन, त्यसले बनाएका सामाज...
काठमाडौंलाई बुझ्न कहिलेकाहीँ बस होइन, पैदल हिँड्नुपर्छ बिहान काममा निस्कनुअघि केही दिन म छोटो पैदल यात्रा गर्छु। दूरी धेरै हुँदैन, प्रायः एउटा बस स्टपदेखि अर्को गल्लीसम्म मात्र। तर यही बाटोले काठमाडौंको दैनिक जीवनबारे समाचारमा नदेखिने धेरै कुरा देखाउँछ। कुन ठ...
७० वर्षको सम्बन्धलाई समारोहभन्दा पर कसरी पढ्ने नेपाल र रूसबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ७० वर्ष पुगेको अवसरमा दुवै देशका परराष्ट्रमन्त्रीले बधाई सन्देश आदानप्रदान गरेका छन्। नेपालको तर्फबाट शिशिर खनाल र रूसका तर्फबाट Sergey Lavrov ले पठाएका सन्देशमा द्विप...
छिमेकको बसस्टपमा सुनिने साना आवाजहरू पनि अभिलेख हुन् हिजो बिहान कामतिर निस्कँदा छिमेकको बसस्टपमा सामान्यभन्दा धेरै बेर उभिनुपर्यो। बस ढिलो थियो, चिया पसलमा पानी उम्लिरहेको आवाज आइरहेको थियो, एकजना विद्यार्थीले फोनमा कसैलाई बाटो बुझाइरहेका थिए, अनि पसल अगाडिक...
पुस्तकालय भनेको किताब राख्ने कोठा मात्र होइन नयाँ बानेश्वरको श्रीरत्न पुस्तकालयले यो कुरा छ दशकदेखि सम्झाइरहेको छ। १९६२ मा स्थापना भएको यो ठाउँमा १२ हजारभन्दा धेरै किताब छन्, तर यसको असली सम्पत्ति आँगनमा हुने भेटघाट, छलफल र सिकाइ हो। पढ्न डराउनेहरूका लागि पनि...
आज खुर्सानी र पुदिनामा पानी हाल्दा, सानो ठाउँमा पनि केही हुर्किरहेको देख्नु कति राम्रो लाग्छ भन्ने फेरि महसुस भयो। भान्सामा चाहिने जति मात्र रोप्दा हेरचाह पनि सजिलो रहेछ, तपाईंहरूको घरमा कुन जडीबुटी राम्रोसँग हुर्किन्छ?
नौ प्रमुख राजमार्ग अवरुद्ध भएपछि यात्रा अघि सडकको अवस्था जाँच्नुहोस्; पहाडमा पानी परिरहेछ भने केही घण्टा ढिलो हुनु, पहिरोमा फस्नुभन्दा राम्रो निर्णय हो।
मुक्तिनाथ र उच्च मुस्ताङमा हिउँ परेपछि उच्च पासतिरको यात्रा रोक्नु नै सही निर्णय हो; [मुक्तिनाथमा हिमपातपछि प्रशासनको सावधानी सूचना] अनुसार दृश्यता, चिप्लो बाटो र अचानक बदलिने मौसमसँग जुधेर बहादुरी देखाउनुभन्दा केही दिन पर्खनु राम्रो।
महिला फुटबलको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष, रेफ्री विकास AFC को पाँचदिने Elite Women Referees & Assistant Referees Seminar मा ८४ जना महिला म्याच अधिकारी सहभागी भए, र नौ जना प्रशिक्षकले प्राविधिक तथा फिटनेस सत्र सञ्चालन गरे। यस्तो पहलले महिला खेलाडीको विकाससँगै खेल स...
दक्षिण एसियाका कथाहरू काठमाडौंमा फेरि भेटिँदैछन् Film Southasia 2026 का लागि submissions deadline जुलाई १५ मा सकिएको रहेछ। अब नोभेम्बर २६ देखि २९ सम्म काठमाडौंमा दक्षिण एसियाका वृत्तचित्रहरू हेर्न, छलफल गर्न र आफ्नै समाजलाई अरूको आँखाबाट बुझ्न पाइनेछ। पुस्तका...
लेखनाथ क्षेत्रीको ‘फूलाङ्गे’ अब अनुराग बस्नेतको अनुवादमा *Fruits of the Barren Tree* का रूपमा पढ्न सकिन्छ। गाउँजीवन, राजनीतिक द्वन्द्व र हिंसाले साधारण समुदायमा पार्ने असरबारे पुस्तक छलफलका लागि राम्रो सामग्री जस्तो लाग्यो, हाम्रो पुस्तकालयको अर्को बैठकमा यसल...
सुपर ओभरमा हार्दा पनि यू - १९ महिला टोलीको खेललाई सानो बनाएर हेर्न मिल्दैन नेपाल र यूएईबीचको यू - १९ महिला प्रिमियर कपको सेमिफाइनल हेर्दा अन्तिम नतिजाभन्दा पनि खेल कति सानो अन्तरले हातबाट फुस्कियो भन्ने कुरा मनमा रह्यो। निर्धारित खेल १०० - १०० को बराबरीमा टुं...