काठमाडौँमा उपयोगी पुस्तकालय कसरी छान्ने
काठमाडौँ उपत्यकाका पुस्तकालय छान्दा ‘प्रसिद्ध’ भन्दा उपयोगी कुरा हेर्नुहोस्
‘उपत्यकाका १० प्रसिद्ध पुस्तकालय’ शीर्षकको यो भिडियो हेर्दा मलाई एउटा कुरा लाग्यो, पुस्तकालयको सूची उपयोगी हुन्छ, तर सूचीमा नाम पर्नु र हाम्रो दैनिक आवश्यकतासँग मिल्नु एउटै कुरा होइन। घरबाट कति टाढा छ, सदस्य बन्न के चाहिन्छ, कुन भाषाका किताब पाइन्छन्, बस्ने ठाउँ कस्तो छ, र त्यहाँ नियमित कार्यक्रम हुन्छ कि हुँदैन, यी कुरा पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छन्।
सबैका लागि एउटै पुस्तकालय हुँदैन कसैलाई परीक्षाको तयारीका लागि शान्त पढ्ने कोठा चाहिन्छ, कसैलाई नेपाली उपन्यास र अनुवादित साहित्य, कसैलाई बालबालिकाका किताब। कसैका लागि पुस्तकालयसम्म पुग्ने सार्वजनिक बस नै मुख्य विषय हुन सक्छ। त्यसैले ‘सबैभन्दा राम्रो’ पुस्तकालय खोज्नुभन्दा आफ्नो आवश्यकतासँग मिल्ने पुस्तकालय खोज्नु व्यावहारिक हुन्छ।
भिडियो हेर्दा टिपोट गर्न सकिने पाँच कुरा भिडियोमा देखिएका नाममध्ये आफूलाई नजिक लागेका पुस्तकालय छुट्याएर यी कुरा पहिला जाँच्न सकिन्छ: खुल्ने दिन र समय, सदस्यता शुल्क वा परिचयपत्रको आवश्यकता, किताब खोज्ने र घर लैजाने व्यवस्था, अध्ययन कक्षको सुविधा, अनि पुस्तक छलफल वा बाल कार्यक्रमजस्ता गतिविधि। सामाजिक सञ्जालमा जानकारी अधुरो हुन सक्छ, त्यसैले जानुअघि फोन गरेर सोध्नु राम्रो।
पुस्तकालयको मूल्य भवनभन्दा बाहिर पनि हुन्छ कुनै पुस्तकालयमा धेरै किताब नहुन सक्छ, तर त्यहाँ नयाँ पाठकलाई किताब छान्न सहयोग गर्ने व्यक्ति, स्थानीय लेखकबारे कुराकानी, वा छिमेकका बालबालिकाका लागि पढ्ने घेरा हुन सक्छ। यस्तो वातावरणले पहिले नै आत्मविश्वासी पाठक भएका मानिसलाई मात्र होइन, ‘मलाई पढ्न आउँदैन’ भनेर पछि हट्ने मानिसलाई पनि ठाउँ दिन्छ।
यो भिडियो २०२१ को हो, त्यसैले खुल्ने समय, सेवा र उपलब्धतामा परिवर्तन भएको हुन सक्छ। तर उपत्यकामा रहेका पुस्तकालयहरूबारे सोच्न र आफ्नै क्षेत्रमा कुन ठाउँ उपयोगी हुन सक्छ भनेर खोजी सुरु गर्न भने राम्रो आधार दिन्छ। तपाईंले पुस्तकालय छान्दा दूरी, किताबको सङ्ग्रह, शान्त वातावरण वा कार्यक्रममध्ये कुन कुरालाई पहिलो प्राथमिकता दिनुहुन्छ?