Hvað segir selurinn okkur þegar hann hangir einn við bryggjuna?
Hvað segir selurinn okkur þegar hann hangir einn við bryggjuna?
Ég fæ stundum spurningar um seli sem sjást einir nálægt Reykjavíkurhöfn, oft með áhyggjufullum lýsingum á því að dýrið sé „yfirgefið“. Yfirleitt er svarið minna dramatískt. Selurinn er líklega bara að hvíla sig, hita sig örlítið upp eða fylgjast með því sem gerist í kringum hann. Það er ekki sérstaklega félagslegur dagur hjá honum.
Hvíld á óþægilegum stað Landselur, Phoca vitulina, er algengur við Ísland og getur notað kletta, sker, sandrif og stundum bryggjur sem hvíldarstaði. Hann þarf ekki að vera umkringdur öðrum selum til að vera í lagi. Ungar geta þó verið annað mál. Á sumrin má sjá mjög unga landseli sem virðast litlir og hjálparvana, en móðirin getur verið úti að leita sér að æti og komið aftur síðar.
Það er freistandi að fara nær til að athuga málið. Það er líka nákvæmlega það sem getur valdið vandanum. Selurinn eyðir meiri orku í að flýja fólk en við gerum okkur grein fyrir. Að færa sig aftur út í kalt vatn er ekki smá gönguferð fyrir dýr sem þarf að halda líkamshita og finna næstu máltíð.
Hvað á maður að gera? Haldið fjarlægð, helst þannig að selurinn geti ekki auðveldlega séð að þið séuð að nálgast hann. Ekki reyna að gefa honum fisk, ekki snerta hann og ekki ýta honum í sjóinn. Hundar eiga að vera í taumi, líka þeir sem telja sig vera mjög yfirvegaða strandverði. Selurinn er ekki heimilislaus Labrador með slæman dag.
Ef dýrið er með sýnileg sár, fast í neti eða öðru rusli, andar óeðlilega eða liggur lengi á sama stað án þess að bregðast við nálægð, þá er rétt að hafa samband við viðeigandi dýraeftirlit eða björgunaraðila. Takið mynd úr fjarlægð og skráið staðsetningu. Ekki stofna sjálfum ykkur í hættu við að hjálpa.
Smáatriðin sem skipta máli Þegar ég sé sel við höfnina reyni ég frekar að horfa á hegðunina en útlitið. Er hann vakandi? Snýr hann höfðinu eftir bátum og fólki? Getur hann hreyft sig eðlilega? Er hann að hvíla sig á milli ferða í vatnið? Þessi atriði segja meira en það að hann sé blautur, horaður eða með skrýtna stellingu.
Svo er líka gott að muna að borgarströnd er ekki endilega óeðlilegur staður fyrir sjávardýr. Hafið nær lengra inn í daglegt líf okkar en við gefum því oft gaum. Stundum kemur það upp að bryggjunni og leggst þar niður. Bestu viðbrögðin eru þá yfirleitt að gera aðeins minna, ekki meira.