Улаанбаатарын зам хөрсний хөлдөлтөөс эвдэрдэг
Улаанбаатарын замыг хагалдаг чулуу биш, ус ба хөлдөлт
Өвөл дууссаны дараа Улаанбаатарын явган зам дээр нэг ижил зураг давтагддаг: бетон хавтан дээш өргөгдөж, завсар нь онгойж, зарим хэсэгт зам бүхлээрээ долгиолсон байдаг. Үүнийг зөвхөн чанаргүй барилга гэж тайлбарлавал газрын доорх гол үйл явцыг орхино.
Замын доорх жижиг мөсөн үе Хөрсөнд ус байхад температур тэгээс доош ороход тэр ус мөс болно. Мөс болохдоо эзлэхүүнээ тэлж, хөрсний жижиг завсраар ус дахин дээш татагдана. Ингээд замын доор нимгэн мөсөн үе давхарлан өсөж, дээрх хавтанг өргөнө. Хавар гэсэхэд хөрс буцаад сууж, замын доор хөндий үлддэг.
Газрын зураг дээр харагддаг шалтгаан Энэ эвдрэл хаа сайгүй адил биш. Голын татам, дүүргэлттэй талбай, шаварлаг нарийн ширхэгтэй хөрс ус барих нь их тул хөлдөлтийн гэмтэл илүү тод гарна. Харин хайргархаг, сайн ус зайлуулах дэвсгэр дээр асуудал бага байдаг. Өөрөөр хэлбэл явган замын нас нь зөвхөн бетоны найрлагаас биш, доорх хөрсний геологиос хамаарна.
Талбай дээр хэмжээс барихдаа би бал чулууны цүнхээ хагарлын хажууд тавьдаг. Тэгэхэд хоёр сантиметрийн өргөнтэй завсар нүдэнд бодитоор орж ирнэ. Хотын дэд бүтэц ч бас газрын хэлбэр, ус, хөлдөлтийн урт хугацааны түүхийг дагаж баригддаг.