áhrif hvalaskoðunar á hnúfubaka
Hvalaskoðun sést líka frá hvalnum
Hnúfubakur, Megaptera novaeangliae, humpback whale, þarf ekki að lesa leiðbeiningarnar um ábyrga hvalaskoðun. Hann finnur bátinn engu að síður.
Í Skjálfandaflóa getur sami hvalurinn mætt mörgum bátum á einum degi. Fyrir fólkið um borð er þetta yfirleitt stutt athugun: hvalurinn kemur upp, blæs, sýnir bakuggann og hverfur. Fyrir hvalinn er báturinn hávær hlutur sem breytir hreyfingum hans, jafnvel þótt hann virðist halda áfram að éta eða kafa.
Það sem þarf að mæla Rannsóknir á áhrifum hvalaskoðunar snúast því ekki bara um hvort hvalurinn komi nær eða fjær bátnum. Horft er á lengd kafs, stefnu, hraða, fjölda báta og hvort hvalurinn hætti við fæðuleit. Einnig þarf að vita hvað var að gerast áður en báturinn kom. Hvalur sem kafar í tíu mínútur er ekki sjálfkrafa stressaður. Hann gæti einfaldlega verið að elta bráð undir yfirborðinu, þar sem enginn sér neitt nema sjóinn.
Dróninn sér annað mynstur Í heimildarmyndinni The Presence of Knowing fylgist Whale Wise-rannsóknarteymið með hnúfubökum í Húsavík og notar meðal annars dróna. Úr lofti fæst annað sjónarhorn en úr bátnum. Hægt er að sjá fjarlægð milli dýra, samhæfðar hreyfingar og breytingar á hegðun sem hverfa í ölduganginum þegar horft er frá hlið.
Það er ekki töfralausn. Dróninn þarf rétta birtu, vindurinn má ekki vera of óþægilegur og myndirnar þurfa síðan að vera greindar með samræmdum hætti. Hafið býður upp á margar leiðir til að eyðileggja góða áætlun.
Góðar reglur þurfa góð gögn Yfirlit Háskóla Íslands um rannsóknirnar í Húsavík sýnir hvers vegna staðbundin gögn skipta máli. Reglur um fjarlægð og siglingu verða ekki endilega skynsamlegar bara vegna þess að þær hljóma varfærnislega. Þær þurfa að passa við fjölda báta, árstíð, fæðuleit og hegðun þeirra hvala sem raunverulega koma í flóann.
Markmiðið er ekki að gera hvalaskoðun hljóðlausa. Það væri óraunhæft. Markmiðið er að gera truflunina mælanlega og halda henni innan marka sem hvalirnir þurfa ekki að greiða fyrir.